رسانه

حدودا چهار یا پنج سال پیش بود، که مستندی از یک رسانهء جهانی(ما به ازای رسانه ملی) پخش شد که من را به عنوان یک علاقمند به علوم اجتماعی مجذوب خود کرد، و مانند دوران کودکی که پس از تماشای سریالهای سامورایی به بازسازی صحنه های آن در دنیای خودم سرگرم می شدم، به بازتولید آن در عالم خود مشغول کرد و حس زیبای داشتن ایده های ناب را به من بخشید، مستندی که جدای از جذابیت های بصری یک دورهء منحصر به فرد عملی آمورش روش تحقیق کیفی بود، و اجرای صحیح و دقیق تکنیک های آن، این یک مثال عالی برایاصطلاح “لذتِ آمورش” بود که من تا آن روز تعریف واضحی از آن در ذهن نداشتم.

حتما دوستانی که مطالعه ای در زمینهء روش تحقیق کیفی داشته اند با اسم و تعریف تکنیک های مصاحبه عمیق، مشاهده مشارکتی، فهم همدلانه، مفاهیم حساس و…  آشنا هستند، اما تماشای این نوع مستندها، این قدرت را به آنها می بخشد که تصویری شفاف از این مفاهیم و اصطلاحات برای همیشه در ذهن خویش ثبت نمایند.

ورود به عمق یک پدیده اجتماعی،  تلاش برای کشف انگیزه کنشگران درگیر در آن پدیده و در نهایت حرکت در جهت دستیابی به یک تجربه مشترک با آن کنشگران، احتمالا هدف بسیاری از محققین و پژوهشگرانی است که در پارادایم تفسیری- برساختی بدنبال پرسش های خویش اند، اما کدام دانشجو و محققی است که دشواری های این کار را بتواند منکر شود، اما لوئیس تروکس(لویی تروی) با هنرمندیِ تمثیل وار خویش به بسیاری از این اهداف نزدیک می شود، و مخاطب را به همراه خویش به قلب یک پدیده و به ذهن کنشگران آن پدیده می برد، و پس از پایان فیلم حسی را به شما القا می کند که آیا زاویه ای ماند که از دید لویی و من مغفول مانده باشد؟ و به احتمال زیاد به پرسش خود پاسخ منفی می دهید.

مصاحبه عمیق با زندانیان جرائم جنسی، تجربه یک عمل زیبایی برای ایجاد حس مشترک، ورود به خانواده یک کشیش غیرمتعارف و … همه حکایت از جسارتی دارد که لازمه اولیه هر پژوهش کیفی است و متاسفانه بسیاری از محققین از آن بی بهره اند.

به گمان من تماشای مستندهای  Louis Theroux در همه دوستداران علوم اجتماعی، حس لذت بردن از یک پژوهش جامعه شناختی را به اوج می رساند، ضمن اینکه به علاقمندان پژوهش های کیفی اکیدا توصیه می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *